عفونت‌های ویروسی و نحوه ی استریل ابزارهای آلوده به این عفونت

ویروس‌های منتقله از طریق خون (BBV)

«BBV»‌ها دارای بیشترین خطر عفونت متقاطع برای «HCW‌»ها هستند. خطرات شغلی انتقال «BBV»ها به «HCW»‌ها، از احتمال قرار گرفتن در معرض خون و به‌ طور استثنایی برخی دیگر از مایعات بدن یا بافت‌های بدن بیمار آلوده ناشی می‌شوند.

 

مایعات بدن و بافت‌های حامل خطر BBV

• خون
• مایع مغزی نخاعی
• مایع صفاقی
• مایع جنب
• مایع پریکارد
• مایع سینوویال
• مایع آمنیوتیک
• منی
• ترشحات واژن
• شیر مادر
• بزاق حاوی خون قابل مشاهده
• بافت‌ها و اندام‌ها تثبیت نشده

 

هپاتیت B

ارگانیسم عامل

ویروس هپاتیت B (HBV)

«HBV»  به شدت مقاوم است و برای مدتی طولانی همچنان عفونی باقی می‌ماند (به عنوان مثال: حداقل شش ماه در سرم و در دمای 30 تا 32 درجۀ سانتی‌گراد یا به مدت پانزده سال در دمای 20- درجۀ سانتی‌گراد). همچنین، قرار گرفتن چهار ساعته در دمای 60  درجۀ سانتی‌گراد باعث از بین رفتن عفونت نمی‌شود. HBV قطعاً تنها زمانی غیرفعال می‌شود که به مدت حدود پنج دقیقه در معرض دمای 90 درجۀ سانتی‌گراد یا بیشتر قرار بگیرد.

 

بروز

سراسر جهان.

 

انتقال

HBV در انسان و برخی نخستیان دیگر رخ می‌دهد. به این ترتیب، انسان عملاً تنها منبع عفونت مرتبط است.

انتقال فرد به فرد HBV، عمدتاً از طریق تماس جنسی، تماس مستقیم با خون و سایر مایعات بدن و همچنین در هنگام زایمان از مادر به کودک رخ می‌دهد. راه‌های غیرمستقیم عفونت، شامل: انتقال خون و فرآورده‌های خونی و همچنین از طریق سرنگ‌ها و ابزارهای آلوده هستند. عفونت‌های ناشی از خالکوبی، سوراخ کردن بدن؛ از جمله: سوراخ کردن گوش از طریق ابزارهایی با استریلیزاسیون ناکافی نیز گزارش شده‌اند.

 

تشخیص

هپاتیت B با شناسایی آنتی‌بادی در خون و در آزمایشگاه ویروس‌شناسی و یا سرولوژی تشخیص داده می‌شود.

 

تظاهرات بالینی

دورۀ کمون در اکثر موارد بین 60 تا 90 روز است. این مرحله، در مورد دورۀ حاد عفونت HBV، سه تا چهار هفته طول می‌کشد و با دوره‌های مزمن عفونت چندین ساله یا چندین دهه‌ای، می‌تواند به سیروز و عوارض دیگری منجر شود.

 

درمان

مهم‌ترین اقدامات، به مانند سایر اشکال حاد هپاتیت ویروسی، شامل پرهیز از فعالیت بدنی، مصرف الکل و غذاهای چرب هستند.

 

اقدامات پیشگیرانه

واکسیناسیون فعال، مهم‌ترین محافظت در برابر عفونت هپاتیت B است.

 

قوانین بهداشتی

← به متن سطح 1 مراجعه کنید.

 

استریلیزاسیون ابزار

* مطمئن‌ترین راه برای غیرفعال کردن HBV، گرمایش است. بنابراین، باید تا حد امکان از فرآیندهای حرارتی برای ضدعفونی ابزارها استفاده کرد:

ضدعفونی حرارتی در دمای 80 درجۀ سانتی‌گراد / 50 دقیقه و یا  85 درجۀ سانتی‌گراد / 16 دقیقه و یا 90 درجۀ سانتی‌گراد / 5 دقیقه.

در صورت نیاز به ضدعفونی شیمیایی ابزارها، باید از موادی با اثربخشی اثبات شده در برابر HBV استفاده شود؛ برای ضدعفونی سطوح، از ضدعفونی‌کننده‌های مبتنی بر کلر فعال، percompound یا آلدهیدها و برای ضدعفونی دست از ضدعفونی‌کننده‌های سازگار با پوست و مبتنی برالکل یا کلر فعال استفاده کنید.

 

هپاتیت C

ارگانیسم عامل

ویروس هپاتیت C (HVC)

انسان، تنها منبع عفونت است. HCV در خون و همچنین سایر مایعات بدن، مانند: بزاق، عرق، اشک، اسپرم و شیر مادر یافت می‌شود.

 

بروز

سراسر جهان. میزان بروز در کشورهای مدیترانه‌ای بیشتر از سایر کشورهای اتحادیۀ اروپاست.

 

مسیر انتقال

انتقال، عمدتاً از طریق خون صورت می‌گیرد. خطر انتقال، هم‌راستا با بار ویروسی افزایش می‌یابد. به ‌طور معمول، هپاتیت C؛ نوعی هپاتیت متعاقب تزریق خون است. رایج‌ترین راه انتقال تا زمان معرفی سیستم‌های تست سرولوژی، انتقال خون HCV مثبت یا تجویز فرآورده‌های خونی آلوده بود. در حال حاضر، مصرف داخل وریدی مواد مخدر با سوزن‌های مشترک یا استفاده از وسایل غیراستریل، مهم‌ترین منابع هستند. سایر منابع بالقوۀ عفونت، شامل: شرایط بهداشتی نامناسب در سالن‌های خالکوبی و سوراخ کردن بدن، مؤسسات مانیکور و پدیکور، آرایشگاه‌ها، طب سوزنی یا درمان‌های دندانپزشکی منجر به خونریزی هستند. راه انتقال در حدود یک سوم عفونت‌های HCV ناشناخته است، بنابراین عامل خطر نامشخص می‌باشد.

 

تشخیص

هپاتیت C با شناسایی آنتی‌بادی در خون و در آزمایشگاه ویروس‌شناسی تشخیص داده می‌شود.

 

تظاهرات بالینی

دورۀ کمون به‌ طور متوسط 40 تا 50 روز است. اکثر عفونت‌ها بدون علامت هستند. حداکثر 20 درصد بیماران دچار علائم بالینی می‌شوند. شایع‌ترین تظاهرات خفیف هستند و به ‌طور ویژه شامل: خستگی، حالت تهوع و یا علائم آنفولانزا می‌باشند. از آنجا که بخشی از عفونت‌های HCV دارای سیر مزمن هستند، افراد آلوده می‌توانند برای چندین دهه به عنوان منبع عفونت عمل کنند.

 

درمان

درمان ترکیبی، پاسخ مداوم به درمان را تا 50٪ افزایش می‌دهد.

 

اقدامات پیشگیرانه

از آنجا که در حال حاضر هیچ نوع روش ایمن‌سازی وجود ندارد، اقدامات احتیاطی و پیشگیرانه،‌ تنها نقش حفاظتی دارند. به‌ طور کلی، اقدامات پیشگیرانۀ مشابه HBV، در اینجا نیز اعمال می‌شود (به متن دورۀ تخصصی 1 مراجعه نمائید).

* نکته: لازم به یادآوری است که خطر انتقال در خانواده یا اعضای یک خانه بسیار کم است.

 

قوانین بهداشتی

← به متن سطح 1 مراجعه کنید.

 

استریلیزاسیون ابزار

← به هپاتیت B مراجعه کنید.

 

سایر ویروس‌های هپاتیت

ارگانیسم عامل ویروس هپاتیت D (HDV)

«HDV» تنها در افراد دارای عفونت HBV فعال باعث عفونت می‌شود. عفونت HDV می‌تواند به شکل عفونت هم‌زمان با HBV یا سوپرعفونت ناقل HBV رخ دهد.

 

ویروس GB نوع C (ویروس هپاتیت G)

اخیراً نوعی «BBV» جدید توصیف شده است که به‌ طور موقت، عامل GBV-C یا ویروس هپاتیت G نامیده می‌شود. بروز، راه انتقال، تشخیص، تظاهرات بالینی و درمانی این ویروس، مانند هپاتیت B و C است.

از آنجا که HDV برای تکثیر به میزبان آلوده به HBV وابسته است، پیشگیری از عفونت HBV از طریق واکسیناسیون، مانع عفونت HDV نیز خواهد شد.

قوانین بهداشتی

← به متن سطح 1 مراجعه کنید.

 

استریلیزاسیون ابزار

← به هپاتیت B مراجعه کنید.

 

ویروس نقص ایمنی انسانی (HIV)

ارگانیسم عامل

ویروس نقص ایمنی انسانی (HIV) که باعث نقص سیستم ایمنی می‌شود و شدیدترین شکل آن، سندرم نقص ایمنی اکتسابی (ایدز) است.

 

بروز

سراسر جهان. بیش از 95 درصد افراد آلوده به HIV در کشورهای در حال توسعه زندگی می‌کنند.

 

مسیر انتقال

هر فرد مبتلا، در طول زندگی خود به ‌طور بالقوه آلوده خواهد بود. خطر گسترش عفونت در هفته‌های اول ابتلا به عفونت، به ‌طور خاص بالاست. به ‌طور کلی، خطر عفونت پس از این دوره کاهش می‌یابد، اما با پیشرفت نقص ایمنی و شروع علائم بالینی، بار دیگر افزایش پیدا می‌کند.

بیشترین غلظت HIV در خون، مایع منی و ترشحات واژن یافت می‌شود. انتقال از طریق شیر مادر نیز امکان‌پذیر است. به استثنای موارد معدود گزارش شده در مقالات، می‌توان عفونت HIV را به یکی از سه راه اصلی انتقال زیر نسبت داد:

• مقاربت جنسی محافظت نشده: رابطۀ مقعدی، رابطۀ واژینال، رابطۀ دهانی (تماس دهانی تناسلی)؛ 85 درصد از تمامی عفونت‌ها به این طریق منتقل می‌شوند. از این رو، میزان خطر در تغییر مکرر شریک زندگی افزایش می‌یابد.
• خون یا فرآورده‌های خونی: استفادۀ چند نفر از سرنگ مشترک به ویژه معضل «تعویض سوزن» در بین معتادان به مواد مخدر، انتقال خون و یا محصولات انعقادی آلوده. اهداء‌کنندگان خون از نظر آنتی‌بادی‌های HIV مورد آزمایش قرار می‌گیرند. خون اهدایی، حاوی آنتی‌بادی HIV دور ریخته می‌شود. علاوه بر این، از افرادی نیز که نمی‌توانند خطر عفونت را به ‌طور قطع رد کنند، خون گرفته نمی‌شود. با انجام این اقدامات، امکان کاهش آماری خطر انتقال HIV ناشی از عفونت شناسایی نشدۀ اهداء‌کننده در زمان اهداء (پنجرۀ تشخیصی)، به حدود یک مورد از هر یک میلیون اهداء فراهم شده است.
• انتقال قبل، حین یا پس از تولد، از مادر آلوده به فرزند: مطالعات صورت گرفته در اروپا نشان داده ‌است که خطر انتقال HIV از مادر آلوده به فرزند، قبل از معرفی اقدامات پیشگیرانه، بین 15 تا 25 درصد بوده است. امروزه می‌توان احتمال انتقال را از طریق درمان، در دوران بارداری و انتخاب روش سزارین، به کمتر از دو درصد کاهش داد. HIV از طریق شیر مادر نیز می‌تواند به عفونت کودکان منجر شود. در کشورهایی که شیر خشک به راحتی در دسترس است، مادران آلوده به HIV نباید به نوزادان خود شیر دهند.
• تماس بدنی روزانه، ظروف، کارد و چنگال و سایر موارد مشترک یا استفاده از وسایل بهداشت عمومی با ‌خطر عفونت همراه نیست. HIV از طریق قطرات یا نیش حشرات منتقل نمی‌شود.

 

تشخیص

تشخیص HIV تنها پس از ارائۀ اطلاعات و مشاوره به بیمار امکان‌پذیر است. تشخیص عفونت HIV، اساساً بر مبنای تشخیص آنتی‌بادی‌های خاص صورت می‌گیرد. این آنتی‌بادی‌های خاص، معمولاً در عرض چهار هفته تا سه ماه پس از ابتلا به عفونت ظاهر می‌شوند (پنجرۀ تشخیصی).

در مقالات ارائه شده تا به امروز، تنها گزارش‌های معدودی از امکان تشخیص آنتی‌بادی‌ها در طی سه ماه اول ذکر شده است. در صورتی که آنتی‌بادی‌ها حتی شش ماه پس از عفونت احتمالی نیز قابل شناسایی نباشند، می‌توان احتمال عفونت را با اطمینان زیادی رد کرد.

 

تظاهرات بالینی

مشکل اینجاست که بدن آلوده، قادر به از بین بردن ویروس HIV نیست و در دراز مدت نمی‌تواند از انتشار آن در بدن جلوگیری کرد. نقص ایمنی با تظاهرات بالینی همراه خود، به‌ طور پیش‌رونده ادامه می‌یابد؛ اگرچه میزان وقوع این اتفاق از یک بیمار به بیمار دیگر می‌تواند متفاوت باشد. شایع‌ترین علل مرگ، عوارض عفونت غیرقابل کنترل است.

 

درمان

در حال حاضر، ترکیباتی برای درمان عفونت HIV در دسترس است. با توجه به سرعت بالای پیشرفت علمی در این حوزه، لطفاً توصیه‌های مورد اجماع به‌روز شده در مورد درمان عفونت HIV را بررسی کنید. در آلمان،  توصیه‌های فعلی را در وب‌سایت‌هایی مانند: وب‌سایت مؤسسۀ «رابرت کُخ» (http://www.rki.de) می‌توان مشاهده کرد.

تشخیص عفونت HIV می‌تواند یکسری مشکلات روانی اجتماعی را برای بیمار به دنبال داشته باشد. در بسیاری از کشورها، خدمات ویژه‌ای مانند گروه‌های خودیاری، خدمات مشاورۀ روانی – اجتماعی و غیره؛ برای کمک به غلبه بر این مشکلات وجود دارد. پزشک آموزش دیده باید سعی کند تا همکاری نزدیکی با این خدمات داشته باشد.

پیشگیری

افراد غیر آلوده و افراد آلوده باید به ترتیب از خطر ابتلا و انتشار عفونت اجتناب کنند و از خود و دیگران در برابر این خطرات محافظت نمایند. هر دو طرف باید بدانند که چگونه رفتار کنند تا از عفونت جلوگیری شده و از دانش موجود نیز استفاده شود. توجه زیادی به این واقعیت جلب شده که HIV تنها از طریق رابطۀ جنسی، تلقیح (ارائه) مواد حاوی ویروس یا از مادر به کودک منتقل می‌شود. از سوی دیگر، خطرات ناشی از تماس جنسی با افراد جدید یا متغیر باید به وضوح مورد توجه قرار گیرد. معتادان به مواد مخدر باید از خطرات استفاده از سرنگ مشترک و نیاز به دور انداختن ایمن سرنگ‌های استفاده شده، آگاه ‌شوند.

پیشگیری و محدود کردن افتراقی افراد آلوده به HIV یا افراد در معرض خطر HIV، بسیار حائز اهمیت است.

 

قوانین بهداشتی

رعایت قوانین بهداشتی معتبر، برای درمان افراد آلوده به HIV و مبتلا به ایدز، ضروری است. اقدامات احتیاطی مشابه به موارد مناسب برای پیشگیری از عفونت ویروس هپاتیت B اعمال می‌شود. ( در همین زمینه، به متن دورۀ تخصصی 1 مراجعه کنید.)

می‌توان ویروس را از طریق روش‌های ضدعفونی، غیرفعال کرد (از بین برد)؛ چون که به‌ معنای واقعی کلمه نمی‌توان ویروس‌ها را کشت. آنها موجود زنده نیستند.

باید از مواد ضدعفونی کننده و فرآیندهای ضدعفونی با اثربخشی ثابت شده در برابر HIV استفاده شود. برای ضدعفونی بهداشتی دست، باید از ضدعفونی‌کننده‌های تأیید شده به عنوان دارو که حاوی 70 تا 85 درصد الکل هستند، استفاده کرد.

 

استریلیزاسیون ابزار

← به هپاتیت B مراجعه کنید.

ویروس‌های منتشر شونده از مسیر مدفوعی – دهانی

عفونت نوروویروس (= ویروس نورواک)

ارگانیسم عامل

«نوروویروس»‌ها (ویروس‌های نورواک و شبه نورواک سابق)

 

بروز

سراسر جهان. این موارد، پس از روتاویروس‌ها، دومین عامل شایع گاستروانتریت حاد در نوزادان و خردسالان هستند. علت شیوع گاستروانتریت حاد در مؤسسات پذیرایی عمومی، ‌مانند: خانه‌های سالمندان، آسایشگاه‌ها و مراکز نگهداری از کودکان، اغلب نوروویروس‌ها هستند. آنها همچنین می‌توانند باعث گاستروانتریت اسپورادیک نیز بشوند. عفونت‌های ناشی از ویروس‌های متعلق به گروه نوروویروس‌ها، می‌تواند در تمام طول سال رخ دهد، اما خوشه‌هایی از این عفونت‌ها در ماه‌های زمستان مشاهده شده ‌است. انسان، تنها مخزن شناخته شدۀ این ویروس است.

 

مسیر عفونت

ویروس‌ها به مقدار بسیار زیاد، در مدفوع افراد آلوده دفع می‌شوند. انتقال، عمدتاً از طریق مسیر مدفوعی – دهانی صورت می‌گیرد و انتقال مستقیم فرد به فرد از نقشی اساسی برخوردار است. اما عفونت‌ها یا شیوع بیماری می‌تواند از مواد غذایی آلوده (سالادها، خرچنگ‌ها، صدف‌ها و غیره) یا نوشیدنی‌ها (آب آلوده) نیز منشأ بگیرد. اشیاء آلوده نیز می‌تواند باعث انتقال شود.

سرایت ویروس بسیار بالا است و حداقل دوز عفونی بین 10 تا 100 ذرۀ ویروس می‌باشد. گسترش بسیار سریع عفونت در جوامع نشان می‌دهد که ممکن است راه‌های انتقال دیگری، به جز مسیر مدفوعی- دهانی نیز وجود داشته باشد؛ به عنوان مثال: می‌توان به انتشار ذرات معلق در هوا، از طریق تشکیل آئروسل‌های حاوی ویروس پخش شده به هنگام استفراغ اشاره کرد.

 

تشخیص

تشخیص نورویروس در مدفوع، تنها در آزمایشگاه‌های خاص امکان‌پذیر است.

 

تظاهرات بالینی

دورۀ کمون این ویروس، بین 12 تا 48 ساعت است. نوروویروس‌ها، باعث گاستروانتریت با شروع حاد و همراه با استفراغ پرتابی و اسهال شدید است که می‌تواند مشکل از دست دادن قابل توجه مایعات بدن را به دنبال داشته باشد. به‌ طور کلی، تظاهرات بالینی واضحی از ضعف، درد شکم، تهوع و خستگی وجود دارد.

 

 

درمان

به‌ طور کلی، درمان سرپایی کافی است. در برخی از موارد، علائم با بازگشت گستردۀ مایعات از دست رفته و الکترولیت‌ها برطرف می‌شود. هیچ درمان ضد ویروسی خاصی در دسترس نیست.

 

قوانین بهداشتی

در شیوع بیماری، باید منبع آن را در اسرع وقت شناسایی کرد. در صورتی که مواد غذایی یا نوشیدنی‌های آلوده، منبع احتمالی شیوع بیماری باشند، باید فوراً اقدامات لازم برای متوقف کردن عفونت از این منبع را آغاز کرد.

برای جلوگیری از انتقال مدفوع به دهان نیز، باید اقدامات بهداشتی گسترده‌ای را انجام داد (پوشیدن دستکش و گان، ایزوله کردن افراد آلوده، تمیز کردن دقیق توالت‌ها، بهداشت شدید دست‌ها، ضدعفونی مکرر ملحفه‌ها). با این حال، اقدامات فوق با توجه به ماهیت به شدت مسری نورویروس‌ها، تنها تا حدودی مؤثر هستند. در عمل، به کرات مشاهده شده است که حتی اقدامات بهداشتی دقیق نیز، قادر به جلوگیری از گسترش بیشتر نبوده‌اند.

تردد بیماران، ساکنان و پرسنل در داخل بخش‌های مؤسسات همگانی، مانند: بیمارستان‌ها و خانه‌های سالمندان، باید تا حد امکان محدود شود تا از انتشار ویروس بین بخش‌ها و مناطق مختلف مؤسسه جلوگیری شود. پرسنل آلوده باید در صورت شکایات گوارشی خفیف نیز از وظایف خود مرخص شوند و دو روز پس از رفع علائم بالینی، کار خود را از سر بگیرند.

 

استریلیزاسیون ابزار

عدم نیاز به استریلیزاسیون خاص.

 

عفونت روتاویروس

ارگانیسم عامل

«روتاویروس»‌ها

 

بروز

سرتاسر جهان؛ روتاویروس‌ها باعث ایجاد بیش از 70 درصد موارد اسهال شدید در کودکان می‌شوند و به این ترتیب، شایع‌ترین علت عفونت‌های روده‌ای در این گروه سنی محسوب می‌شوند. نوزادان و کودکان بین 6 ماه تا 2 سال، بیشترین آسیب را در کشورهای صنعتی غربی متحمل می‌شوند. روتاویروس‌ها، عامل اصلی عفونت‌های روده‌ای مرتبط با مراقبت‌های بهداشتی در نوزادان و کودکان خردسال هستند. بیشترین میزان بروز عفونت در ماه‌های زمستان مشاهده می‌شود؛ زیرا ویروس، در فضاهای بسته و به ویژه در هوای خشک اتاق به شکل راحت‌تری منتقل می‌شود. در بزرگسالان و در والدین کودکان آلوده، عفونت‌ها (که عموماً سیر خفیفی دارند) عمدتاً به صورت اسهال مسافرتی یا در هنگام شیوع بیماری در خانه‌های سالمندان رخ می‌دهد. انسان، مخزن اصلی روتاویروس‌ها است. روتاویروس‌ها در حیوانات اهلی و کاری نیز شناسایی شده‌اند؛ با این وجود، ظاهراً ویروس‌های شناسایی شده تا حد زیادی در عفونت‌های انسانی دخیل نیستند.

 

مسیر عفونت

روتاویروس‌ها به ‌طور خاص به صورت عفونت‌های اسمیر، از مسیر مدفوعی – دهانی و همچنین از طریق آب و مواد غذایی آلوده پخش می‌شوند. اگرچه ویروس‌ها قادر به تکثیر در دستگاه تنفسی نیستند، اما در مرحلۀ حاد عفونت، می‌توانند در ترشحات دستگاه تنفسی نیز دفع شوند. بنابراین، انتقال از طریق هوا نیز امکان‌پذیر است. ویروس به راحتی پخش می‌شود و تنها 10 ذرۀ ویروس، برای آلوده کردن کودکی کافی است. در مورد افراد دچار عفونت حاد، بین 10⁹ تا 10¹¹ ویروس به ازای هر گرم مدفوع دفع می‌شود.

 

تشخیص

روش تشخیص آزمایشگاهی منتخب، مستلزم شناسایی آنتی‌ژن در مدفوع است.

 

تظاهرات بالینی

دورۀ کمون، بین یک تا سه روز است.

علائم عفونت روتاویروس، بین عفونت‌های تحت بالینی تا اسهال خفیف و عفونت‌های شدید متغیر است. عفونت با اسهال آبکی حاد و استفراغ شروع می‌شود. مخاط، غالباً در مدفوع مشاهده می‌گردد. احتمال تب و درد شکمی نیز وجود دارد. عفونت منجر به دهیدراته شدن بدن، به عوارضی منجر می‌گردد که در صورت عدم درمان به موقع، می‌تواند مرگ را به دنبال داشته باشد.

 

درمان

به‌ طور کلی، تجویز مایعات و الکترولیت‌ها کافی است. تنها در موارد نادر، به تزریق داخل وریدی مایعات نیاز است.

 

قوانین بهداشتی

تنها از طریق رعایت دقیق قوانین بهداشتی می‌توان با شیوع عفونت روتاویروس در بیمارستان‌های کودکان، مهدکودک‌ها و مؤسسات مشابه مقابله کرد. هدف مورد نظر در این مکان‌ها، شکستن زنجیرۀ انتقال مدفوعی – دهانی است. باید تأکید ویژه‌ای روی بهداشت دست صورت بگیرد!

تجربۀ عملی نشان می‌دهد که پیشگیری از عفونت‌های ثانویه بسیار دشوار است. ویروس روتاویروس در حالت عفونی برای مدت طولانی روی سطوح و دست‌های آلوده، زنده می‌ماند.

کودکان مبتلا باید در محیط بیمارستان ایزوله شده و توسط پرسنل پرستاری خاصی تحت مراقبت قرار بگیرند.

بهداشت دقیق دست در خانه کافی است و تنها در زمان تعویض پوشک، به دستکش نیاز است.

 

استریلیزاسیون ابزار

عدم نیاز به استریلیزاسیون خاص.

 

هپاتیت A

ارگانیسم عامل

ویروس هپاتیت A (HAV)

بروز

ویروس هپاتیت A، عمدتاً در مناطق گرمسیری و نیمه گرمسیری، یعنی در آسیای مرکزی و جنوبی، آفریقای مرکزی، خاور دور و خاورمیانه و همچنین در بخش‌هایی از آمریکای جنوبی، آمریکای مرکزی و در کشورهای مختلف مدیترانه‌ای یافت می‌شود. علاوه بر موارد یاد شده، خطر بالایی در جمهوری‌های سابق اتحاد جماهیر شوروی نیز وجود دارد. انسان، میزبان اصلی و احتمالاً تنها مخزن ویروس‌های هپاتیت A است.

 

 

مسیر عفونت

انتقال، معمولاً از راه مدفوعی – دهانی و عمدتاً از طریق مواد غذایی، آب یا ابزارهای مصرفی روزمرۀ آلوده صورت می‌گیرد. شیوع این بیماری، عمدتاً در نتیجۀ مصرف آب آشامیدنی یا مواد غذایی آلوده و به ویژه انواع صدف‌ها و همچنین سبزیجات و سالادها (که برای آن‌ها از کود مدفوع استفاده شده است) ایجاد می‌شود.

 

تشخیص

هپاتیت A، با شناسایی آنتی‌بادی در خون و در آزمایشگاه ویروس‌شناسی – سرولوژی تشخیص داده می‌شود.

 

مدت زمان عفونی بودن

دفع ویروس (و در نتیجه عفونی بودن)، حدود یک تا دو هفته قبل از شروع علائم آغاز می‌شود و تا حدود یک هفته بعد ادامه می‌یابد. دفع ویروس در مرحلۀ اول؛ یعنی در طول دورۀ کمون، بیشتر از سایر مراحل است و سپس به‌ طور پیوسته کاهش می‌یابد. تا به امروز، هیچ‌گونه مدرکی مبنی بر دفع مداوم ویروس وجود نداشته است.

 

تظاهرات بالینی

به ‌طور متوسط، دورۀ کمون سی ​​روز طول می‌کشد. عفونت در کودکان و در مقایسه با بزرگسالان، اغلب بدون علامت است. علائم شامل: تب، بی‌قراری، ضعف، بی‌اشتهایی، تهوع، استفراغ است. به ‌طور کلی، بیماران طی سه تا شش ماه به بهبودی کامل دست می‌یابند. در برخی موارد، علائم می‌تواند بسیار شدید بوده و به عنوان مثال:  کمای کبدی را به دنبال داشته باشد.

 

درمان

تنها می‌توان علائم را درمان کرد.

 

اقدامات پیشگیرانه

واکسن ویروس هپاتیت A در دسترس است و برای مسافران به مناطق پرخطر و همچنین برای کارکنان مراقبت‌های بهداشتی یا به عنوان مثال: کارکنان آزمایشگاهی مشغول به آزمایش نمونه‌های مدفوع توصیه می‌شود.

 

قوانین بهداشتی

اقدامات معمول بهداشتی، با تأکید ویژۀ طبیعی، بر ضدعفونی دست اعمال می‌شود. همچنین، ‌خطر عفونت متقاطع، به هنگام استفاده از توالت‌های عمومی وجود دارد.

 

استریلیزاسیون ابزار

به اقدامات خاصی نیاز نیست.

 

سایر ویروس‌های مهم

سندرم تنفسی حاد شدید کرونا (SARS)

ارگانیسم عامل

SARS توسط یکی از اعضای سابقاً شناسایی نشدۀ خانوادۀ کروناویروس به نام SARS CoV ایجاد می‌شود.

 

بروز

سارس، نوعی بیماری تنفسی به تازگی کشف شده است که در اواخر سال 2002 در چین ظاهر شد و به چندین کشور گسترش یافت. چین، هنگ‌کنگ، ‌هانوی، سنگاپور و تورنتو؛ به‌ طور قابل توجهی تحت تأثیر قرار گرفتند. در سال 2019 سویه جدیدی از آن در دنیا شایع شد و کشورها را به قرنطینه کشاند.  اکنون در آذرماه سال 1401  حدود 650 میلیون نفر مبتلا و بیش از 6 میلیون نفر در جهان تلفات ناشی از کرونا وجود دارد.

 

 

مسیر عفونت

قطرات و انتقال تماسی حائز اهمیت هستند. آئروسل شدن ذرات عفونی کوچک تولید شده در طی این موارد و سایر روش‌های مشابه، می‌تواند نوعی عامل خطر برای انتقال به دیگران، در یک اتاق چند تخته یا فضایی با هوای مشترک باشد.

 

تشخیص

تشخیص آنتی‌بادی‌های SARS-CoV یا تشخیص SARS-CoV، با استفاده از RT_PCR در آزمایشگاه‌های ویروس‌شناسی.

 

تظاهرات بالینی

علائم و نشانه‌های معمول شامل: تب بالای 38 درجۀ سانتی‌گراد و لرز و تشنج است که گاهی با سردرد، درد عضلانی و علائم تنفسی خفیف تا شدید همراه می‌باشد. نرخ مرگ و میر شش درصد است.

 

درمان

درمان باید در بیمارستان انجام شود.

 

قوانین بهداشتی

«CDC»، اقدامات احتیاطی استاندارد را با تأکید بر استفاده از بهداشت دست توصیه می‌کند: اقدامات احتیاطی تماسی، با تأکید بر تمیز کردن محیطی متعاقب شناسایی SARS CoV RNA در PCR بر روی سطوح موجود در اتاق‌های اشغال شده توسط بیماران SARS، اقدامات احتیاطی انتقال از راه هوا، مانند: استفاده از ماسک‌های تنفسی N95 مورد تأیید NIOSH و آزمایش شده از نظر تناسب و همچنین استفاده از محافظ چشم.

 

استریلیزاسیون ابزار

نیازی به استریلیزاسیون خاصی نیست، اما در صورت امکان باید از اقلام یکبار مصرف استفاده شود. تجهیزات حفاظتی پرسنل با محافظ چشم در هنگام دست زدن به ابزارها بسیار مهم هستند.

 

ویروس‌های تب خونریزی دهنده (HFV)

ارگانیسم عامل

«HFV»‌های شناخته شده‌تر شامل: ویروس ابولا و ماربورگ (Filoviridae)، ویروس لاسا (Arenaviridae)، ویروس تب خونریزی دهندۀ کریمۀ کنگو، ویروس تب درۀ ریفت (Bunyaviridae) و ویروس دنگی و تب زرد (Flaviviridae) هستند.

 

بروز

این ویروس‌ها، بومی مناطقی از آفریقا، آسیا، خاورمیانه و آمریکای جنوبی هستند.

 

مسیر عفونت

این ویروس‌ها از طریق تماس با حیوانات آلوده یا از طریق ناقلان بندپا به انسان منتقل می‌شوند. انتقال فرد به فرد در درجۀ اول، به تماس مستقیم با خون و مایعات بدن مرتبط است. به‌ طور خاص، مواجهۀ پوستی با خون آلوده، دارای خطر بالایی برای انتقال و افزایش مرگ و میر است. انتقال «HFV»های طبیعی منتقل شونده از طریق هوا، در انسان مشاهده نشده است.

 

تشخیص

شناسایی آنتی‌بادی‌های ارگانیسم‌های عامل یا شناسایی ویروس‌ها با استفاده از RT_PCR در آزمایشگاه‌های ویروس‌شناسی.

 

تظاهرات بالینی

این نوع از ویروس‌ها، باعث بیماری جدی با تب بالا، بثورات پوستی، دیاتز خونریزی دهنده و در برخی موارد، سبب مرگ و میر بالایی می‌شوند.

 

درمان

درمان باید در بیمارستان انجام شود.

 

قوانین بهداشتی

شیوع «HFV»ها در کشورهای کمتر توسعه یافته با رعایت اصول بهداشتی، اقدامات احتیاطی مانع روش‌های تزریق ایمن و روش‌های دفن ایمن کنترل شده است. اقدامات احتیاطی در رابطه با تماس و قطرات، به همراه استفاده از محافظ چشم در محافظت از پرسنل بخش مراقبت‌های بهداشتی مؤثر هستند.

 

استریلیزاسیون ابزار

نیاز به استریلیزاسیون خاصی نیست، اما در صورت امکان، باید از اقلام یکبار مصرف استفاده شود. تجهیزات حفاظتی پرسنلی به همراه محافظ چشم، در هنگام دست زدن به ابزارها بسیار مهم هستند