نظافت و ضدعفوني محيط بخش استريليزاسيون
نظافت و ضدعفوني محيط بخش استريليزاسيون بايد به صورت روزانه انجام شود . كف زمين و سطوح كـار افقـي بايـد حداقل روزي يك بار نظافت شود. ساير سطوح از قبيل قفسه ها، سقف، پنجره ها و ديوارها بايد به صورت دوره اي و بـر اساس برنامه منظم تهيه شده در مركز نظافت شود. در طول فرآيند نظافت، كاركنان بايد مراقب باشند تا انسجام و ترتيب ظروف و اقلامي كه قبلاً استريل شده تغييـر نكند. نظافت بايد هميشه از ناحيه تميز شروع و به نواحي آلوده ختم شود تا از انتقال آلودگي جلوگيري شود.
بهتر است وسايل نظافت مانند اسفنج، دستمال، پارچه مختص نواحي تميز و كثيف بوده و به صورت مجـزا وجـود داشته باشند. كاركنان بايد در زمينه انجام دستورالعملهاي استاندارد آموزش ديده باشند و موارد زير را در نظر داشته باشند:
- فرآيند نظافت را با تأكيد زياد به طور كامل انجام دهيد.
- ديوارها بايد بدون لكه باشد. همچنين در صورت مشاهده قارچ يا آلودگي بايد به صورت كامل نظافت شود.
- توصيه ميشود براي ضدعفوني بهتر كف زمين از دستگاه مكنده آب استفاده شود . اگرچه بيشتر بيمارستانها و موسسات بهداشتي درماني اين گونه تجهيزات را در اختيار ندارند.
- وسايل نظافت بايد در گاري هاي سيار موجود در راهرو قرار داده شوند.
- هرگز نبايد از جارو زدن خشك براي نظافت استفاده شود، چون باعث برخواستن ميكروبها از كـف زمـين بـه هوا ميشود. در اين صورت ميكروبها براي چندين دقيقه در هوا بصورت معلق باقي مانـده و سـپس بـر روي سطوح افقي موجود در بخش مينشيند.
- استفاده از دليل فوق توصيه نميشود.
- دستمال و پارچه حاوي گرد و غبار نبايد تكانده شود و سطوح نبايد با دستمال خشك نظافت شود.
روش نظافت نظافت و ضدعفوني بايد از منطقه سبز ناحيه ي استريل يا پاك به طرف منطقه آبي انجام شود و به منطقه قرمـز خـتم شود.
- روش خشك يا جارو كردن ساكن: اين روش شامل عبوردادن يك جداساز بر روي كف زمين ميباشـد كـه به صورت جزئي با يك ماده كه از لحاظ الكتريكي قطبي ميباشد بارور شده است (اثرمغناطيسي). بنابراين تمـام انـواع ذرات را كه ناقل احتمالي ميكروب ميباشد به خود جذب ميكند. در واقع جايگزين بهداشتي جارو اسـت كـه از انتـشار گرد و غبار در محيط جلوگيري مينمايد. آلودگيهايي را كه به زمين نچسبيده باشد را جـدامي كنـد، بنـابراين پـس از استفاده از آن بايد روش مرطوب را باكار برد.
- روش مرطوب: اين روش شامل دو تكنيك ميباشد. الف) استفاده از گاري دو مخزنـي ب) اسـتفاده از گـاري تك مخزني
- گاري دو مخزني: اين روش رايجترين روش است كه با استفاده از گاري دو مخزني انجام ميشود كـه يكـي از مخازن محتوي محلول ضدعفونيكننده يا شوينده است و مخزن ديگر حاوي آب تميز براي آبكشي است. ايـن روش آلودگي مجدد كف زمين را به حداقل ميرساند.
- گاري تك مخزني: در صورت استفاده از اين روش در دوحالت بايد نسبت به تعويض محلول اقدام كرد:
- زماني كه محلول كثيف است، حتي اگر نظافت كف زمين به پايان نرسيده باشد.
- قبل از رفتن به منطقه بعدي
سطوح
- تمام قفسه ها بايد به صورت هفتگي با استفاده از يك پارچه تميز و الكل %70 نظافت گردد تـا گـرد و غبـار از سطح آن زدوده شود. در اين موقع ميتوان تاريخ انقضاء و يكپارچگي بسته بنـدي وسـايل پزشـكي اسـتريل را بررسي نمود.
- بايد از يك پارچه يا دستمال آغشته به ماده ضدعفوني (هيپوكلريـت سـديم بـا غلظـت 1:100) بـراي نظافـت سطوح استفاده كرد. از يك دستمال تعويض مجزا براي نظافت هر منطقه استفاده نماييد.
- مي توان محلول هيپوكلريت سديم را بر روي سطوح اسپري نموده (با غلظـت 1:100)، سـپس يـك دسـتمال تميز و اشباع از محلول را محكم بر روي آن كشيد.
بهداشت و مصونيت از موجودات زنده
براي اينكه بخش استريليزاسيون يك مكان بهداشتي و عاري از موجودات زنده مزاحم باشد توصيه هاي زير را بايد اجرا نماييد:
- اقدامات متناظر براي جلوگيري و يا به حداقل رساندن توليد قطرات يا آتروسل ها در بخش استريليزاسيون بايـد انجام شود؛ مانند عايق كردن لوله هاي بخار، آب داغ و آب سرد
- استفاده از صابون مايع جهت پيشگيري از آلودگي و گرفتگي لوله كشي توصيه ميگردد. گرفتگي سرويسهـاي بهداشتي عمومي ناشي از استفاده ي صابون مايع خميري است.
- دستان خود را قبل و بعد از انجام هر فرآيندي بشوييد.
- اقلام استريل را در جاي خشك قرار دهيد.
- از ايجاد و جابه جايي جريان هوا در داخل مناطق بخش استريليزاسيون خودداري نماييد.
- الزامات مركز بهداشتي درماني را در خصوص برنامه مبارزه با آفات بهداشتي مانند (سوسك، پـشه، مـوش و…) اجرا نماييد.
- از هرگونه ساخت و ساز يا بازسازي بدون برنامه قبلي در مناطق بخش استريليزاسيون اجتناب نماييد.
- كاركنان بايد از لباس يونيفورم مطابق استانداردهاي بخش استريليزاسيون استفاده نمايند. (مانندكلاه، پيـراهن، شلوار و غيره)
- استفاده از لاك ناخن، مواد آرايشي، جواهر و زينت آلات ممنوع است.
- استفاده از جارو و گردگير ممنوع است.
- خوردن و آشاميدن فقط در مناطق تعيين شده مجاز است.
- از دست زدن غيرضروري به بسته هاي عمل آورده شده و استريل خودداري نماييد.
